۵۳ مطلب
این مقاله نشان میدهد که از نگاه نخبگان سیاسی چین، جهان وارد دورهای طولانی از «ضد جهانیسازی» و بازگشت به رقابت قدرتهای بزرگ شده است؛ جهانی که بهجای یک بازار یکپارچه و ارزشهای لیبرال، به سه بلوک اقتصادی منطقهای و شکلهای فزایندهای از اقتدارگرایی تقسیم شده است. در این چشمانداز، نقش رهبران فردمحور و جاهطلب بر ساختارها و نهادهای بینالمللی غلبه مییابد و روابط بینالملل رنگوبویی شخصی، سیال و غیرقابل پیشبینی پیدا میکند. ناظران چینی، دونالد ترامپ را عامل شتابدهنده این روند میدانند.
«به استناد آنچه چهره های دانشگاهی، اقتصاددانان، و فرماندهان نظامی بازنشسته چینی می گویند، رهبران این کشور به هیچ عنوان نسبت به ایده "اول آمریکایِ" دونالد ترامپ بیاعتنا نیستند. در واقع، آن ها معتقدند ترامپ به سمت رونمایی از جهانی حرکتی می کند که چین مدتها خود را برای آن آماده کرده است.»
خبرها حاکی از آن است برگزاری اجلاس شانگهای و رژه نظامی چین سبب خشم ترامپ شده است.
نظم آمریکامحور که از ۱۹۴۵ تاکنون بر جهان سایه انداخته، اکنون با سه تهدید جدی مواجه است: احتمال شکست در جنگی بزرگ با چین یا سایر قدرتها، فروپاشی اقتصادی ناشی از بدهی و حمایتگرایی افراطی و فرسایش تدریجی هنجارهای بنیادین بهدلیل رفتارهای غیرقابل پیشبینی ایالات متحده. در این میان، چین بیش از هر کشور دیگری برای شکلدهی به نظم جهانی جدید آماده شده است. مسیر فروپاشی میتواند ناگهانی و خشونتآمیز یا تدریجی و فرسایشی باشد و آمریکا همزمان در هر سه جبهه با ریسک و چالش جدی روبهروست.
«جریانهایی که در پی آناند شیعه را به میدان مبارزههای ساختارشکن جهانی بکشانند، عملاً نقشه تاریخی امامت را دچار اختلال کرده و گویی به ظهور اعتقادی ندارند.»
در میانهی تنشهای ژئوپولیتیکی، مذاکرات تجاری آمریکا و چین در لندن در حالی دنبال شد که بحران عناصر خاکی کمیاب به نقطه ضعف واشنگتن تبدیل شده است. درحالیکه صادرات چین به آمریکا کاهش یافته، صنایع آمریکایی با تهدید کمبود مواد حیاتی مواجهاند. سیاستهای متغیر ترامپ و هدفگذاری بر بازتعریف نظم تجارت جهانی با انتقادات گسترده روبهروست. کارشناسان هشدار میدهند که بدون دیپلماسی پایدار، این جنگ تجاری میتواند هزینههای سنگینی بر اقتصاد آمریکا تحمیل کند.
ویز امور خارجه ضمن تأکید بر عصر ظهور نظم پایدار جهانی نوشت: «اکنون زمان آن فرا رسیده که دولتهای غرب آسیا مالکیت آینده مشترک خود را بازپس گیرند، با ورود به گفتوگویی اصیل و طراحی چارچوبهایی برخاسته از بطن منطقه، میتوانند سرانجام از چرخه تکراری منازعات عبور کرده و به سوی افقی حرکت کنند که بر پایه کرامت، پایداری و صلح بنا شده است.»
در کمتر از صد روز از دور دوم ریاستجمهوریاش، دونالد ترامپ سیاست خارجی ایالات متحده را از رهبری نظام بینالملل به سوی انزوا، بیثباتی و فروپاشی قدرت نرم و سخت سوق داده است. با قطع بودجه نهادهای بینالمللی، تضعیف ناتو، خاموش کردن صدای رسانهای آمریکا و بیاعتنایی به دیپلماسی، ترامپ عملاً پایان «پکس آمریکانا» را رقم زده و آمریکا را از معمار نظم جهانی به عامل هرجومرج بدل کرده است.
«دونالد ترامپ با جنگ تجاریاش، حملاتش به اتحادهای دیرینه آمریکا، و تضعیف نهادهای حکمرانی آمریکایی، عملا دوره جدید و البته به شدت تاریکی را برای تاریخ جهان آغاز کرده است. اعتماد جهانی به آمریکا حداقل برای یک نسل از بین رفته و جهانی که آمریکا خود در ساختنش نقش داشته، عملا در آستانه نابودی و نیستی است.»
دونالد ترامپ نماینده سقوط اخلاقی و ساختاری در سیاست آمریکاست؛ چهرهای که با تکیه بر فساد، خشونت و انحصار، میراث دموکراسی را به پرتگاه کشانده و نظم جهانی را با تهدید مواجه کرده است. او نه تنها ارزشهای تاریخی آمریکا را تحریف کرده، بلکه با میهنپرستی دروغین و سیاستهای تفرقهافکن، چهرهای فاشیستی از قدرت ارائه داده که جهان دیگر تاب تحملش را ندارد. آینده، به مقابله جدی با این مسیر منحرف نیاز دارد.
