موسویان: شرط ایران برای بازگشت به اسلامآباد، تعهد کامل واشنگتن به آتشبس است
«ایران اعلام کرده است که اگر ایالات متحده مجدداً به آتشبس متعهد شود و محاصره دریایی را متوقف کند، تنگه هرمز را باز خواهد کرد و به مذاکرات بازمیگردد.»
«سیدحسین موسویان» دیپلمات پیشین و کارشناس سیاست خارجی در مصاحبه با «اسکای نیوز» به پرسشهایی درباره آخرین وضعیت مذاکراتی میان ایران و ایالات متحده پاسخ داد. متن این گفتوگو به شرح زیر است:
محاصره دریایی بهمنزله اقدام جنگی محسوب میشود
آخرین وضعیت مذاکرات پس از تمدید آتشبس توسط رئیسجمهور آمریکا را چطور میبینید؟
مذاکرات در حال حاضر در بنبست قرار دارد. دلیل اصلی این است که دو طرف بر آتشبس و سپس آغاز مذاکرات توافق کرده بودند. مذاکرات در اسلامآباد برگزار شد. روز اول مذاکرات بهخوبی پیش رفت و انتظار میرفت پیشنویس توافق در روز دوم نهایی شود. اما هیأت آمریکایی ناگهان اسلامآباد را ترک کرد و بلافاصله محاصره دریایی علیه ایران را اعمال نمود.
در پاسخ، ایران بار دیگر تنگه هرمز را بست. طبق حقوق بینالملل، محاصره دریایی بهمنزله اقدام جنگی محسوب میشود. ایران اعلام کرده است که اگر ایالات متحده مجدداً به آتشبس متعهد شود و محاصره دریایی را متوقف کند، تنگه هرمز را باز خواهد کرد و به مذاکرات بازمیگردد. تاکنون واشنگتن این شروط را نپذیرفته است. در نتیجه، ایران همچنان محدودیتهایی بر تردد در تنگه اعمال کرده و به همین دلیل وضعیت در بنبست باقی مانده است.
مذاکره با هدف وادار کردن ایران به تسلیم، موفق نبوده و نخواهد بود
اکنون که هیچیک از طرفین حاضر به عقبنشینی نیستند، گام بعدی چه خواهد بود؟ به نظر شما دو طرف چگونه به مرحله بعدی مذاکرات نزدیک خواهند شد؟
مشکل اصلی این است که به نظر میرسد سیاست آمریکا بر تسلیم ایران متمرکز است. واشنگتن باید بپذیرد که مذاکراتی که با هدف وادار کردن ایران به تسلیم طراحی شدهاند، نه در گذشته موفق بودهاند و نه در آینده موفق خواهند شد. مذاکرات باید عادلانه و برد-برد باشد. هر توافق قابلدوام باید به گونهای باشد که هر دو طرف بتوانند آن را بهعنوان یک موفقیت به افکار عمومی داخلی خود ارائه دهند.
ترامپ میتوانست به جای خروج از برجام، مذاکرات گستردهتری با ایران انجام دهد
رئیسجمهور ترامپ توافق هستهای ایران را بدترین توافق تاریخ توصیف کرده است. آیا فکر میکنید اگر آن توافق پابرجا مانده بود، امروز در این وضعیت قرار نداشتیم؟
در دوره اجرای توافق، ایران بهطور کامل به تعهدات خود پایبند بود. آژانس بینالمللی انرژی اتمی نظارت کامل بر برنامه هستهای ایران داشت و در ۱۶ گزارش طی سه تا چهار سال، همواره ماهیت صلحآمیز این برنامه را تأیید کرد. در آن زمان، ایران هیچ ذخیرهای از اورانیوم با غنای بالا نداشت.
ایران همچنین در موضوعات منطقهای مانند سوریه و یمن با ایالات متحده، اتحادیه اروپا و جامعه بینالمللی وارد گفتگو شد. زمانی که ۱۶ ملوان آمریکایی بهطور تصادفی وارد آبهای سرزمینی ایران شدند، ارتباط مستقیم میان جان کری و محمدجواد ظریف منجر به آزادی آنها ظرف ۲۴ ساعت شد.
رئیسجمهور آمریکا میتوانست سیاست خود را بر این پیشرفتها بنا کند و مذاکرات گستردهتری با ایران—آنچه میتوان آن را «برجام پلاس» نامید—برای رسیدگی به مسائل منطقهای دنبال کند، بهجای آنکه توافق را کنار بگذارد.
