خشم اروپا از تل‌آویو/ پایان سکوت در قاره سبز

خشونت بی‌امان اسرائیل علیه غزه، لبنان و ایران افکار عمومی را در اروپا به‌شدت خدشه‌دار کرده است. در نتیجه این خشم عمومی از کشتار و خون‌ریزی در خاورمیانه، سیاست‌مداران اروپایی را واداشته تا بالاخره لب گشوده و نسبت به آن اعتراضاتی را مطرح کنند.

به گزارش شرق، اسپانیا، ایرلند و اسلوونی از دیگر کشورهای اروپا می‌خواهند تا توافق‌نامه همکاری با اسرائیل را تعلیق کند. 

اسپانیا سردمدار مخالفت با اسرائیل

این فقط شهروندان اسپانیایی نیستند که دست به تحریم گسترده برندها و محصولات مرتبط با اسرائیل زده‌اند. پدرو سانچز، نخست‌وزیر چپ‌گرای این کشور، مواضعی بسیار تند علیه شخص نتانیاهو و اسرائیل اتخاذ کرده است.

اختلافات میان سانچز و نتانیاهو از زمان اوج جنگ غزه شکل گرفت. در آن زمان مشهور بود که نتانیاهو جرئت ندارد از آسمان اسپانیا عبور کند. سانچز اکنون به‌عنوان یکی از تندترین منتقدان اروپایی سیاست‌های اسرائیل شناخته می‌شود. یکی از بزرگ‌ترین نقاط تلاقی و درگیری، تصمیم جسورانه سانچز در می‌۲۰۲۴ بود؛ اسپانیا به همراه ایرلند و نروژ، کشور فلسطین را به رسمیت شناخت.

سانچز این اقدام را تنها راه دستیابی به صلح (راه‌حل دوکشوری) دانست، اما اسرائیل این حرکت را جایزه‌ای به حماس قلمداد کرد. جنگ با ایران لطمه اساسی دیگری به روابط اسرائیل و اسپانیا زد. سانچز نه‌تنها با جنگ‌طلبان همراه نشد، بلکه در مارس ۲۰۲۶، مادرید به‌طور رسمی سفیر خود را از تل‌آویو فراخواند و اعلام کرد این اقدام دائمی است. اسرائیل هم پیش‌تر سفیر خود را از مادرید خارج کرده بود.

پدرو سانچز دولت اسرائیل را تنها طرفی می‌داند که قوانین بین‌المللی را در خاورمیانه زیر پا می‌گذارد. اقدام دیگر اسپانیایی‌ها تلاش برای توقف فروش سلاح به اسرائیل است. از سوی دیگر پدرو سانچز روز یکشنبه اعلام کرد این کشور روز سه‌شنبه در بروکسل، هم‌زمان با نشست وزرای امور خارجه اتحادیه اروپا، پیشنهاد لغو توافق‌نامه همکاری با اسرائیل را مطرح خواهد کرد. 

فرانسه و مسئله لبنان

برای فرانسه، لبنان از اهمیتی تاریخی-فرهنگی برخوردار است. به همین خاطر حملات بی‌وقفه اسرائیل به خاک این کشور و میل به اشغال جنوب آن، خشم فرانسوی‌ها را برانگیخته است. در ۱۹ آوریل ۲۰۲۶، گزارش‌هایی از حملات ارتش اسرائیل به مواضع نیروهای کلاه‌آبی سازمان ملل (UNIFIL) منتشر شد که منجر به تلفات در میان صلح‌بانان فرانسوی شد.

مکرون این حملات را تعمدی و غیرقابل قبول خواند و هشدار داد امنیت سربازان فرانسوی برای پاریس یک خط قرمز است. این موضوع باعث شد مکرون مستقیما حزب‌الله را به خلع سلاح و اسرائیل را به احترام به حاکمیت لبنان فرا بخواند. ماجرا فقط این نیست؛ فرانسه از کشورهایی است که در سال گذشته کشور مستقل فلسطین را به رسمیت شناخت.

در اوایل آوریل ۲۰۲۶، اسرائیل به‌طور رسمی اعلام کرد خرید تسلیحات از فرانسه را به دلیل مواضع سیاسی مکرون متوقف کرده است. فرانسه پیش از این فروش قطعاتی را که ممکن بود در عملیات‌های غزه به کار گرفته شود، به حالت تعلیق درآورده بود. مقامات اسرائیلی مدعی‌اند فرانسه حتی از عبور هواپیماهای مهمات اسرائیل از حریم هوایی خود برای مقابله با تهدیدات منطقه‌ای نیز جلوگیری کرده است.

پاریس همچنین از استقلال دیوان بین‌المللی دادگستری در صدور حکم بازداشت برای مقامات ارشد اسرائیلی (ازجمله نتانیاهو) و رهبران حماس حمایت کرده است، اما اعلام کرده به دستورات آن برای بازداشت اسرائیلی‌ها پایبند نخواهد بود. وزیر خارجه فرانسه هم مواضعی دارد که احتمالا نتانیاهو را خشمگین کرده است. ژان نوئل بارو در اواخر هفته گذشته در سخنانی در پارلمان فرانسه از سران اسرائیل خواست از جنگ‌های بی‌هدف در خاورمیانه دست بردارند.

او تأکید کرد تل‌آویو باید سیاست خود را تغییر دهد. بارو هم در زمینه لبنان و هم غزه انتقاداتی را به اسرائیل وارد کرده است. او با گوشزدکردن خطرات مداخله نظامی در لبنان، فقدان جریان‌های انسان‌دوستانه در غزه را هم محکوم دانست. 

در مجموع، مکرون با اتخاذ مواضعی که از نظر تل‌آویو «ضداسرائیلی» تعبیر می‌شود، سعی دارد نقش فرانسه را به‌عنوان مدافع قوانین بین‌المللی در منطقه بازتعریف کند؛ حتی اگر این کار به قیمت تیره‌شدن روابط با یکی از متحدان قدیمی‌اش در خاورمیانه تمام شود. 

شوک جورجا ملونی به راست‌گرایان

هرچند با آمدن جورجا ملونی به‌عنوان سیاست‌مداری راست‌گرا و نزدیک به دونالد ترامپ، موجی از خوشحالی در میان راست‌گرایان جهان پدید آمد و اسرائیل مطمئن شد که متحدی سرسخت در رم دارد، اما این نخست‌وزیر زن همه را با مواضعش در قبال تل‌آویو شگفت‌زده کرده است. مهم‌ترین تحول اخیر، تصمیم ملونی برای توقف تمدید خودکار توافق‌نامه همکاری دفاعی با اسرائیل است. این توافق‌نامه که از سال ۲۰۰۳ (دوران برلوسکونی) برقرار بود و شامل تبادل تجهیزات نظامی و تحقیقات تکنولوژیک می‌شد، اکنون به حالت تعلیق درآمده است.

ملونی علت این تصمیم را وضعیت کنونی منطقه و نگرانی از اقدامات اسرائیل عنوان کرد. این یک چرخش ۱۸۰درجه‌ای برای دولتی است که تا پیش از این، از نزدیک‌ترین متحدان تل‌آویو بود. ملونی برای این خشم دلیلی مشابه با امانوئل مکرون دارد. در اوایل آوریل ۲۰۲۶، گزارش‌هایی منتشر شد که ارتش اسرائیل به سمت کاروان‌های یونیفل که شامل حدود هزار سرباز ایتالیایی است، شلیک‌های هشدار انجام داده است.

ملونی از اقدام اسرائیل به‌عنوان بی‌احترامی به حاکمیت ایتالیا و امنیت سربازانش یاد کرد و خشم خود را بر سر همتای اسرائیلی‌اش آوار کرد. فقط مسئله لبنان نبود که ملونی را عصبانی کرد؛ پیش از آن، ایتالیا رسما اعلام کرد در حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران شرکت نخواهد کرد و نمی‌خواهد وارد یک جنگ منطقه‌ای گسترده شود. 

آلمان و لهستان و صداهایی که چندان بلند نیستند

آلمانی‌ها عموما با اسرائیل رودربایستی زیادی دارند و در محکوم‌کردن اقدامات آن عجله نمی‌کنند. برخی از نمایندگان مجلس این کشور معتقدند نباید شریک جرم تل‌آویو در خاورمیانه باشند و مرتس پس از آنکه از اسرائیل خواست حملاتش را به لبنان متوقف کند، مورد خشم مقامات این رژیم قرار گرفت. در لهستان پررنگ‌ترین اقدام از سوی یک نماینده مجلس انجام شد؛ این نماینده راست‌گرا در صحن مجلس، پرچم اسرائیل را با نماد نازی‌ها در میان آن به دست گرفت و اسرائیل را به نسل‌کشی متهم کرد.