احمد بخشایش اردستانی در گفتگو با فرارو مطرح کرد:
نقشه بعدی ترامپ چیست؟ / چرا سفر عراقچی مهم است؟ / آیا حمله دیگری در راه است؟
کاری که ترامپ میخواهد انجام دهد این است که کشتیهای خالی را که از اقیانوس هند و دریای عمان وارد خلیجفارس و خارک میشوند تا نفت خام پر کنند را مجبور به عقبنشینی کند و اجازه ورود را محصور کند. این همان کاری است که اخیرا با محاصره دریایی شروع شده و در حال تشدید است.
فرارو- حالت نه جنگ و نه مذاکره بین ایران و آمریکا همچنان برقرار است. ترامپ مدعی شده است که ایران سه روز تا انفجار زیرساختهای نفتیاش فرصت دارد. ناظران این تهدید ترامپ را به معنای تلاش برای محاصره دریایی و ایجاد بنبست بیشتر تفسیر کردهاند.
به گزارش فرارو، یک نماینده مجلس معتقد است که در این شرایط سفر عباس عراقچی به کشورهای پاکستان، عمان و روسیه را باید در جهت تثبیت پیروزی میدان، توسط دیپلماسی ارزیابی کرد.
سه حالت قابل تصور برای ادامه جنگ
احمد بخشایش اردستانی به فرارو گفت: «پایان هر جنگی مذاکره است. اگر بتوانیم با آمریکا توافق کنیم، طبیعتاً بسیار مثبت خواهد بود. هم جنگ ۱۲ روزه و هم جنگ ۴۰ روزه برای ما، آمریکا، اسرائیل و کشورهای منطقه تبدیل به این تجربه شد که جنگ نمیتواند کارساز باشد. جنگ نمیتواند جمهوری اسلامی را از بین ببرد. ما در میدان پیروز شدیم و باید بتوانیم این پیروزی را در دیپلماسی و مذاکره تثبیت کنیم. حالت دیگر این است که هیچ اقدامی انجام ندهیم و به جنگ برگردیم. در این حالت بین ما و ایالات متحده بنبست نظامی شکل میگیرد. آمریکاییها به ما حمله میکنند. ما هم پاسخ آنها را در منطقه میدهیم. چرا که ما در منطقه با آنها میجنگیم. حالت سوم نیز حالت نه جنگ و نه مذاکره است که اکنون حاکم است. این حالت برای ایران، مثبت نیست. چون سایه جنگ بر منطقه حاکم است. وقتی سایه جنگ بر منطقه حاکم باشد، ثبات از بین میرود و مشکلات زیادی در کشور رخ میدهد. در جنگ ۱۲ روزه نیز در حالت نه جنگ نه مذاکره قرار داشتیم و آن شرایط جالب نبود چرا که ثباتی ایجاد نشد و بعد از شش ماه هم طرفین خشابهای خود را پر کردند و به سمت یکدیگر تیراندازی کردند.»
وی در خصوص تصمیمات احتمالی ترامپ گفت: «با توجه به این که تنگه هرمز توسط ایران بسته شده و ایران انرژی جهانی را به زعم آمریکا به گروگان گرفته است، کاری که ترامپ میخواهد انجام دهد این است که کشتیهای خالی را که از اقیانوس هند و دریای عمان وارد خلیجفارس و خارک میشوند تا نفت خام پر کنند را مجبور به عقبنشینی کند و اجازه ورود را محصور کند. این همان کاری است که اخیرا با محاصره دریایی شروع شده و در حال تشدید است. انبارهای نفت کشور ما در خارک است و چاههای نفت زیادی نیز در آن منطقه داریم. وقتی چاههای نفت کار کند، یا باید به انبارها بریزد و یا به کشتیها. وقتی کشتی خالی نباشد، چاههای نفت، آوردههای خود را وارد انبارها میکنند و وقتی انبارها پر میشود، باید چاه را خاموش کرد. اما خاموش کردن چاه، مثل لوله آب نیست که به راحتی شیر آن را ببندیم. برای دوباره باز کردن هر چاه نفت که بسته میشود باید هزینههای هنگفتی صرف شود. از همین زاویه سفر آقای عراقچی به سه کشور روسیه، پاکستان و عمان قابل بحث است.»
طرح سه مرحلهای ایران
این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: «پاکستان، میانجی بیطرف نیست، بلکه بیشتر طرف آمریکا را میگیرد تا ایران، در صورتی که میانجی باید بیطرف باشد. نه این که طرف آمریکا را کامل بگیرد، اما گویی شهباز شریف و عاصم منیر از ترامپ خجالت زده هستند. در نتیجه اقداماتی را که باید انجام دهند، انجام نمیدهند. آمریکا خواهان مذاکره با ایران از طریق پاکستان است، اما پاکستان چنین چیزی را اعلام نمیکند. همچنین آتش بس در لبنان جزو شروط ۱۰گانه بود. اما پاکستان رسما اعلام نمیکند و در نتیجه پاکستان بین ایران و ایالات متحده، بیشتر رعایت آمریکا را میکند. آقای عراقچی به پاکستان رفت تا طرح سه مرحلهای ایران را اعلام کند. این طرح شامل یک صلح پایدار با ایالات متحده است. مرحله اول این طرح، بررسی بحث تنگه هرمز و مرحله دوم، محاصره دریایی است.»
وی افزود: «مرحله سوم طرح آقای عراقچی، این است که اگر جنگ رسما پایان یافت و در این خصوص توافقی شکل گرفت، نوبت به مسائل هستهای میرسد. یعنی ورود به مسائل هستهای موکول به زمان آتی شده است. اینها اساس و چارچوب طرحی است که آقای عراقچی به پاکستان داد. پاکستانیها نیز این بحثها را به آمریکا انتقال دادند. ترامپ در جدیدترین اظهارنظر خود تاکید کرده که باید در مورد مسائل هستهای مذاکره کنیم. درواقع اولویت اول آمریکا مسائل هستهای است ولی اولویت اول ایران این موضوع نیست.»
چرا عراقچی به مسقط و مسکو رفت؟
این استاد علوم سیاسی گفت: «عمان مدتهای طولانی رابط بین ما و ایالات متحده بود و عمانیها بهتر از پاکستانیها عمل میکردند و بیطرفتر بودند. سفر آقای عراقچی به عمان با این هدف بود. با توجه به این که ما پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار دادیم و آنان ناراحت هستند. به هر حال بخشی از این سفر نیز با هدف تسهیل روابط ما با کشورهای عربی بود.»
وی در خصوص علل سفر عراقچی به روسیه گفت: «روسیه یکی از کشورهای اثرگذار در بحثهای سیاسی است. اگرچه روسیه در بخش نظامی نیز به ما کمکهایی کرد اما در بحث نظامی، متحد استراتژیک ما نیست. در بحث سیاسی و اقتصادی با روسیه قرارداد بیستساله داریم و متحد هستیم. بر همین اساس روسها هم میتوانند در بحث مذاکرات یا شکلگیری توافق کمک کنند. آمریکاییها منتظرند که ما از طریق فشار اقتصادی تسلیم شویم. درواقع هدف آنها این است که از طریق محاصره، فشار اقتصادی را تشدید کنند، ابتدا فشار بر دولت و سپس بر مردم و در نهایت نیز مذاکره تحت فشار اقتصادی. اما ایران میگوید به حدی تنگه هرمز را بسته نگه میداریم که نفت گرانتر شود و رهبران جهان علیه ترامپ، موضع گیری کنند.»
حمله دیگری در راه است؟
این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی در خصوص حمله احتمالی ایالات متحده علیه ایران در روزهای آتی گفت: «حضور نظامی و آرایش نظامی ایران در منطقه به این دلیل است که آمریکا سعی دارد اَبَرقدرتی خود را نشان دهد. بعید میدانم حمله دیگری انجام دهد چرا که یک بار تلاش کرده. رهبر ما را شهید کرده ولی به اهدافش نرسیده است. درواقع با حمله آمریکا، نظام ساقط نمیشود. بنابراین آمریکا میخواهد از طریق فشار اقتصادی یک دولت ورشکسته ایجاد کند که دولت نتواند معیشت مردم را تضمین کند و هزینهها را مدیریت کند و در نتیجه، نهادها هم ورشکست شوند و نارضایتی عمومی افزایش پیدا کند. بعید میدانم حمله جدیدی در راه باشد. اما احتمالا فشار اقتصادی افزایش خواهد یافت.»
